Prostat

Prostat Nedir?

Prostat ile ilgili bu yazımda prostat salgı bezi ile ilgili en çok merak edilen unsurlar hakkında bilgi vereceğim. “Prostat bezi ve görevleri nedir?” sorularını cevaplayıp prostat bezi hastalıklarına kısa bir giriş yapacağım.

Prostat genel anlamda düşünüldüğünün aksine bir hastalık değil; erkek üreme sisteminde yer alan, meninin spermlerin beslenmesini ve korunmasını sağlayan sıvı kısmını üreten bir salgı bezidir. Normal şartlarda, diğer bir deyişle yapısal değişime uğramadığı takdirde prostat bezi 4 cm genişliğe, 2,5 cm kalınlığa ve 3 cm çapa sahiptir. Ağırlığı 15-20 gram dolaylarında olan bu salgı bezi ligamentler, ürogenital diyafram ve pelvis kemikleri tarafından sabitlenmiş durumdadır.

Prostat salgı bezi; ovoid şeklinde ve ceviz büyüklüğünde olup idrar torbasının altında idrar yolunu çepeçevre sarar. Bu nedenledir ki prostat bezinde meydana gelen yapısal değişimler ilk olarak idrar problemleri ile etkisini hissettirir.

Prostat Bezinin Görevleri Nelerdir?

 

Prostat bezinin en önemli işlevi spermlerin canlı kalmasını sağlayan ve spermleri koruyan meni sıvısını üretmesidir. Vajinanın asidik yapısının spermlere zarar vermesini engellemek için prostat sıvılarının vajina ortamını alkali hale getirme özelliği bulunur. Prostat bezi içerisinde bulunan kaslar cinsel birleşme sırasında meninin dışarı atılmasından sorumludur. İdrar kanalını çevrelemesi prostat salgı bezinin idrar kontrolünde görev yapmasına da yol açar.

Prostat Bezi Hastalıkları Nelerdir?

 

İlerleyen yaşla birlikte prostat salgı bezinde yapısal değişimler meydana gelir. Her ne kadar prostat bezi hastalıkları çoğunlukla yaşa bağlı olarak hormon seviyesindeki değişimler neticesinde görülse de her prostat hastalığının salt yaş faktörüne bağlı olarak ortaya çıkmayacağını hatırlatmak istiyorum.

Prostat bezi hastalıkları üç ayrı kategoride incelenir:

1. İyi Huylu Prostat Büyümesi – Benign Prostat Hiperplazisi (BPH)
2. Prostat İltihaplanması – Prostatit
3. Prostat Kanseri

İyi Huylu Prostat Büyümesi

 

Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) olarak da adlandırılan İyi Huylu Prostat Büyümesi; genetik faktörler ve ilerleyen yaşa bağlı olarak meydana gelen hormon değişimleri neticesinde prostat bezinin büyüyüp genişlemesi durumudur. Prostat bezinde meydana gelen hacimsel artış neticesinde, idrar yolunda daralma oluşur ve kişi idrar zorlukları yaşamaya başlar. En sık görülen iyi huylu prostat büyümesi belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Sık Sık idrar yapma ihtiyacının hissedilmesi
• İdrar akımının düzensizleşmesi ve azalması
• İdrarın kesik kesik gelmesi,
• İdrar yapılsa dahi mesanenin tam anlamıyla boşaltılamaması
• İdrar yaparken zorlanma, yanma ve ağrı hissedilmesi

Prostat İltihaplanması

 

Prostat kanseri ve iyi huylu prostat büyümesinden farklı olarak tüm yaş gruplarındaki erkeklerde görülebilen Prostatit; prostat bezinin iltihaplanması durumudur. Akut ya da kronik olarak ortaya çıkabilen prostat iltihaplanması; Akut Bakteriyel Prostatit, Kronik Bakteriyel Prostatit, Kronik Bakteriyel Olmayan Prostatit ve Asemptomatik Enflamatuar Prostatit olmak üzere farklı sınıflara ayrılır. Kişinin hayat kalitesini azaltan, idrar yapma zorluklarıyla ağrılı boşalmaya neden olabilen ve hatta sertleşme problemine varan sonuçlar ortaya çıkarabilen prostatit; tedavi edilmediği takdirde ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Prostat Kanseri

 

Tedavi edilmediği takdirde lenf ve kan damarları aracılığı ile çevre dokulara yayılıp metastaz yapan prostat kanseri; prostat bezindeki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması durumu olarak ifade edilebilir. İlerleyen yaştaki erkekleri en çok etkileyen kanser türü olması prostat kanserine yakalanma endişelerini arttırmaktadır. Prostat kanseri belirtileri ve iyi huylu prostat büyümesi belirtileri arasındaki benzerlikler orta yaş üstü erkeklerin prostat kontrolü süreçlerini aksatmamalarını gerektirir. Prostat kanseri teşhisi sırasında parmak ile rektal muayene, PSA testi, Transrektal Ultrasonografi ve prostat biyopsisi gibi farklı yöntemler kullanılır.