Erkek Kısırlığı Tedavisi

Erkek kısırlığına neden olabilen birçok faktör bulunur. Tespit edilebilen bu faktörlerin ortadan kaldırılması için androloji uzmanlarından destek alınmalıdır. Bu şekilde çocuk sahibi olma olasılığının arttırılabileceğini ve erkek kısırlığının tespit edilebilir nedenlerinin büyük çoğunluğunun tedavi edilmesinin mümkün olduğunu yeniden hatırlatmak istiyorum.

Erkek kısırlığının temel nedeni farklı faktörlerin etkisiyle sperm sayısının, hareketliliğinin ve kalitesinin azalmasına bağlı olarak sperm parametrelerindeki değişimlerdir. Sperm parametrelerindeki değişimin ardında birden fazla neden olabilir ancak bu değişime en sık neden olan unsur “varikosel” olarak adlandırılan yumurtalık toplar damarlarının genişlemesidir.

Kısırlık tedavisi uygulanmadan önce erkeklerin hangi nedenle çocuk sahibi olamadığının tespit edilmesi gerekir. Nedenler ortaya çıkarıldıktan sonra ise hastanın genel sağlık durumu da göz önünde bulundurularak tedavi aşamasına geçilir.

Erkek Kısırlığı Tedavisi

Erkek Kısırlığının Teşhisi

 

Erkek kısırlığı tedavi şeklinin belirlenmesi adına öncelikle erkeklere özel tetkikler yapılır. Her kısırlık tedavisi aynı değildir; kişinin geçirdiği hastalıklar, hayat tarzı, genetik yatkınlığı, yaşı ve daha önceki süreçte kısırlık tedavisi görüp görmemesi gibi unsurlar uzman androloglar tarafından değerlendirilir. Bu aşamada hasta ve doktor arasındaki diyalog oldukça önemlidir. Hasta ile ilgili yeterince bilgi edinilmesi tedavi sürecinin dinamizmini etkileyecektir. Sonrasında ise spesifik verilere ulaşmak amacıyla testler uygulanarak tedavi yöntemi netleştirilecektir.

Spermiyogram (Sperm Tahlili): Sperm tahlili sonuçları kısırlığın nedenlerini tespit etme aşamasında oldukça önemli bilgiler sunar. 3-4 hafta aralıklarla erkek hastadan sperm örnekleri alınır ve alınan örneklerde spermlerin sayısı, şekli ve hareketliliği gibi temel unsurlar değerlendirilir.

Hormon Değerlendirmesi: Hormonal kaynaklı erkek kısırlığının tespit edilebilmesi için Foliküler stimülan hormon (FSH), Luteinizan hormon (LH), Prolaktin (PRL) ve Testosteron hormonlarının değerlendirilmesi yapılır. Hormon testi yapıldıktan sonra tedavi yönteminin belirlenmesi sürecin başarısını arttırır.

Testis Biyopsisi: Testislerin fonksiyonlarının değerlendirilmesinde en doğru sonuçları verdiği için altın standart olarak kabul edilen testis biyopsisi lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Hastanın sağlık durumuna bağlı olarak her iki testis için de uygulanabilir. Anestezi verildiği için hasta herhangi bir acı hissetmez. Hormonal değerlerinde sorun olmamasına rağmen menide sperm bulunamaması durumunda uygulanan testis biyopsisi sperm üretiminin normal olup olmadığına dair önemli ipuçları sunar.

Fiziki Muayene: Testis damarlarında genişleme olup olmadığı ve şekilsel bozuklukların meydana gelip gelmediği fiziki muayene ile tespit edilebilir. Kısırlığın varikosel nedeniyle olup olmadığının anlaşılmasında fiziksel muayene önemli bir yere sahiptir. Ancak tek başına fiziksel muayene sonuçlarına göre tedavi aşamasına geçilmez.

Skrotal Renkli Doppler Ultrasonografi: Testis hastalıklarının tanısının konulması amacıyla gerçekleştirilen skrotal renkli doppler USG; çocuk sahibi olmak isteyen ancak kısırlık şüphesi taşıyan erkeklerde varikosel hastalığının olup olmadığını netleştiren bir görüntüleme yöntemidir. Bu görüntüleme yöntemi ile testis ve çevre dokularda oluşan anomaliler de kolaylıkla tespit edilebilir.

Erkek Kısırlığının Medikal Tedavisi

 

Sperm sayısını çoğaltmak, kalitesini yükseltmek ve sperm hareketliliğini arttırmak için ilaç tedavisine başvurulabilir.  Erkek kısırlığına neden olan temel faktör hormon dengesizliği ise hormon ilaçları ile sorunların ortadan kaldırılması amaçlanır. Eğer sperm kalitesinde sorun varsa antioksidan ve multivitamin destekleriyle hastanın sperm kalitesinin arttırılması adına tedavi uygulanır. Medikal tedavinin başarısı için mutlaka hastanın hayat tarzında olumlu iyileştirmeler yapması gerekir. Sigara içiyorsa bırakması, fazla kilosu varsa kilo vermesi, sağlıklı beslenmesi, mümkün olduğunca stresten uzak kalması, spor yapması ve yumurtalıklarını fazla ısıdan koruması gerekir. Medikal tedavi alınıp hayat tarzında değişiklik yapıldığı takdirde sperm kalitesinin kişiden kişiye değişse de yaklaşık %50 oranında artış gösterebildiği bilinmektedir.

Varikosel Tedavisi

 

Yumurtalıklar çevresindeki toplar damarların genişlemesi ve testislere daha fazla zararlı ajanların ulaşması durumu olarak açıklanabilen varikosel hastalığının en seçkin tedavisi “mikrocerrahi varikoselektomi” operasyonudur. Varikosel hastalığı olan kişilerin ağrı çekmesi, zaman içerisinde sperm kalitelerinin azalması ve testosteron salınımının düşmesi sorunu bu operasyonla düzeltilebilir.

Mikroskop altında gerçekleşen operasyon sırasında kasıktan açılan 3-4 cm’lik kesiden toplar damarlara ulaşılır. Genişleyen toplar damarlar mikroskop altında  detaylı bir şekilde görüntülenir ve bağlanır. Ortalama 40 dakika süren operasyon sonrası hastaların bir gün doktor gözetiminde kalması gerekir. Taburcu zamanını hastanın tüm kontrollerini gerçekleştirdikten sonra adroloji uzmanları belirler. Varikosel tedavisinin sonrasında hastaların sperm kalitesini arttırmak için vitamin desteği almaları da gerekebilir. Operasyon sonrası hastalar 3., 6. ve 12. aylarda kontrol edilir; sperm değerlerindeki iyileşme takip edilir.